Rozporządzenie PPWR ma niezwykle szeroki zakres i dotyczy każdego podmiotu gospodarczego, który wprowadza produkty w opakowaniach na rynek Unii Europejskiej, bez względu na branżę czy materiał, z jakiego wykonano opakowanie.
Kluczową zasadą PPWR jest to, że rola w rozporządzeniu jest cechą konkretnego opakowania, a nie całej firmy – ta sama spółka może być jednocześnie wytwórcą jednego opakowania, importerem drugiego i dystrybutorem trzeciego.

Od 12 sierpnia 2026 roku rozpoczyna się pełne stosowanie rozporządzenia PPWR (UE) 2025/40, co oznacza przejście od teorii do twardych obowiązków prawnych dla podmiotów wprowadzających opakowania na rynek UE.

Kluczowe wymogi, które zaczną obowiązywać w tym terminie, to:
– Ograniczenia dotyczące substancji (art. 5): wchodzi w życie zakaz wprowadzania do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, które zawierają substancje PFAS powyżej określonych limitów. Obowiązuje również rygorystyczny limit dla sumy metali ciężkich (ołów, kadm, rtęć i chrom sześciowartościowy).
– Obowiązkowa dokumentacja: każde opakowanie wprowadzone na rynek musi posiadać unijną Deklarację Zgodności (DoC) sporządzoną przez wytwórcę. Za deklaracją musi stać pełna Dokumentacja Techniczna (DT), stanowiąca dowód zgodności (wyniki badań, skład materiałowy, obliczenia), którą należy przechowywać przez 5 lat (opakowania jednorazowe) lub 10 lat (wielokrotnego użytku).
– Ogólna minimalizacja opakowań (art. 10): wytwórcy i importerzy muszą zapewnić, aby masa i objętość opakowania były ograniczone do niezbędnego minimum zapewniającego funkcjonalność. Na tym etapie jest to zasada projektowa (bez sztywnych progów procentowych, które wejdą w 2030 r.), którą podmiot musi umieć uzasadnić w dokumentacji.
– Identyfikowalność i dane operatorów: na opakowaniu lub w dokumentacji towarzyszącej muszą znaleźć się dane pozwalające na identyfikację wytwórcy lub importera oraz powiązanie produktu z odpowiedzialnym za niego podmiotem.
– Zdatność do recyklingu: zaczyna obowiązywać ogólny wymóg, aby wszystkie wprowadzane do obrotu opakowania były zdatne do recyklingu. Szczegółowe klasy recyklowalności (A-C) i restrykcyjne wymogi projektowe wejdą w życie później, głównie od 2030 roku.

Zgodnie z rozporządzeniem PPWR, wytwórcą opakowania jest każda osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu, przy czym kluczowe znaczenie ma to, pod czyją marką produkt trafia na rynek.
WAŻNE:
Wytwórcą jest podmiot, który zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania (lub produktu w opakowaniu) pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym. Nawet jeśli firma fizycznie nic nie produkuje, ale sprzedaje towar pod własnym logo (Private Label), przejmuje ona pełne obowiązki wytwórcy!

W świetle rozporządzenia PPWR pojęcia „wytwórca” (ang. manufacturer) oraz „producent” (ang. producer) mają zupełnie inne znaczenie i wiążą się z odrębnymi obowiązkami, mimo że w potocznym języku często używa się ich zamiennie. Kluczowa różnica polega na tym, że wytwórca odpowiada za zgodność opakowania z przepisami (aspekt prawno-techniczny), natomiast producent odpowiada za sfinansowanie sprzątania odpadów powstałych z tego opakowania (aspekt środowiskowy).

1. Wytwórca (Manufacturer)
Definicja: Jest to podmiot, który fizycznie produkuje opakowanie lub zleca jego zaprojektowanie i wytworzenie pod własną nazwą lub znakiem towarowym (np. właściciel marki własnej).
Liczba podmiotów: Dla danej jednostki opakowania w całej Unii Europejskiej istnieje tylko jeden wytwórca.
Główna funkcja: Zapewnienie, że opakowanie spełnia wymogi w zakresie zrównoważoności i etykietowania (np. limity PFAS, recyklowalność).
Kluczowe obowiązki: Przeprowadzenie oceny zgodności, sporządzenie dokumentacji technicznej (DT) oraz wystawienie i podpisanie unijnej deklaracji zgodności (DoC).

2. Producent (Producer)
Definicja: Każdy wytwórca, importer lub dystrybutor, który jako pierwszy udostępnia opakowanie (puste lub z produktem) na terytorium danego państwa członkowskiego.
Liczba podmiotów: Może być ich wielu w skali UE – po jednym dla każdego kraju, w którym opakowanie po raz pierwszy trafia na rynek.
Główna funkcja: Finansowanie gospodarowania odpadami w ramach Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP).
Kluczowe obowiązki: Rejestracja w krajowych systemach (np. BDO w Polsce, LUCID w Niemczech), raportowanie wolumenów wprowadzonych opakowań i uiszczanie opłat produktowych.

WAŻNE:
Te role mogą się na siebie nakładać. Jeśli polska firma produkuje danie gotowe pod własną marką i sprzedaje je w Polsce, jest jednocześnie wytwórcą (musi wystawić DoC) oraz producentem (musi raportować masy do BDO i płacić opłaty). Natomiast jeśli ta sama firma tylko importuje gotowy produkt spoza UE pod cudzą marką, jest importerem/producentem, ale niekoniecznie wytwórcą (chyba że sprzedaje go pod własnym logo).

Unijna Deklaracja Zgodności (DoC) to formalny dokument, w którym wytwórca (producent lub właściciel marki) na własną i wyłączną odpowiedzialność oświadcza, że dane opakowanie spełnia wszystkie wymogi Rozporządzenia PPWR. Jest ona niezbędnym warunkiem legalnego wprowadzenia opakowania do obrotu na rynku Unii Europejskiej.

Kluczowe cechy Deklaracji Zgodności to:
– Wyłączna odpowiedzialność wytwórcy: Zgodnie z art. 39 PPWR, to wytwórca jest zobowiązany do sporządzenia i podpisania DoC. Podpisując deklarację, przyjmuje on na siebie pełną odpowiedzialność prawną za zgodność produktu z przepisami, nawet jeśli badania laboratoryjne zlecił podmiotom zewnętrznym.
– Dokumentacja Techniczna (DT) jako podstawa: Za każdą wystawioną deklaracją musi stać tzw. teczka dowodów, czyli dokumentacja techniczna (zgodna z załącznikiem VII), zawierająca m.in. skład materiałowy, wyniki badań na obecność substancji budzących obawy (np. PFAS) czy obliczenia recyklatu. Podczas gdy DoC jest krótkim oświadczeniem, DT jest obszernym zbiorem dowodów potwierdzających rzetelność deklaracji.
– Zakres „per typ opakowania”: Deklaracji zgodności nie wystawia się dla całej firmy ani dla każdego kodu SKU osobno. Dokument ten sporządza się dla konkretnego typu opakowania (np. butelka PET 500 ml z konkretną nakrętką i etykietą) – wszystkie produkty korzystające z tego samego zestawu opakowaniowego są objęte jedną deklaracją.
– Obieg w łańcuchu dostaw: Kopia DoC powinna towarzyszyć opakowaniu w łańcuchu dostaw, aby importerzy i dystrybutorzy mogli zweryfikować legalność produktu. Dokument ten musi być udostępniany organom nadzoru rynku (np. Inspekcji Handlowej) w terminie 10 dni od zgłoszenia żądania.
– Okres przechowywania: Dokumentację (DoC wraz z DT) należy archiwizować przez 5 lat w przypadku opakowań jednorazowych oraz przez 10 lat w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, licząc od momentu wprowadzenia ich do obrotu.

Dokumentacja techniczna (DT) to obszerny zbiór dowodów, takich jak szczegółowy skład materiałowy, wyniki badań na obecność substancji budzących obawy (np. PFAS) oraz obowiązkowa analiza ryzyka. Dokument DT stanowi merytoryczne potwierdzenie rzetelności wystawionej Deklaracji Zgodności UE. Dokument ten jest sporządzany i aktualizowany przez wytwórcę, a w przeciwieństwie do deklaracji DoC nie krąży swobodnie na rynku i musi zostać okazany organom nadzoru w ciągu 10 dni od zgłoszenia żądania. Teczkę dowodową należy archiwizować przez 5 lat w przypadku opakowań jednorazowych lub przez 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku.

Deklaracja Zgodności (DoC) to krótkie, podpisane przez wytwórcę formalne oświadczenie o spełnieniu wymogów PPWR, które krąży w łańcuchu dostaw jako dowód legalności opakowania. Dokumentacja Techniczna (DT) jest natomiast obszernym zbiorem dowodów, takich jak skład materiałowy, wyniki badań laboratoryjnych i analizy ryzyka, stanowiącym merytoryczną podstawę deklaracji, który jest przechowywany przez wytwórcę i udostępniany wyłącznie organom nadzoru.

Rozporządzenie PPWR nie przewiduje jednego, uniwersalnego dokumentu o charakterze zewnętrznego certyfikatu, który potwierdzałby legalność opakowania. Dowodem zgodności jest unijna deklaracja zgodności (DoC) sporządzana samodzielnie przez wytwórcę na jego wyłączną odpowiedzialność.

PFAS to sztuczne substancje per- i polifluoroalkilowe, nazywane potocznie „wiecznymi chemikaliami”, ponieważ nie rozpadają się naturalnie w środowisku. Są odporne na wodę, tłuszcz oraz wysokie temperatury, przez co masowo trafiają do produktów codziennego użytku i zanieczyszczają glebę oraz wodę.

W opakowaniach dla gastronomii substancje PFAS były stosowane przede wszystkim w celu nadania materiałom właściwości tłuszczoodpornych, wodoodpornych oraz barierowości wobec wilgoci.
Związki PFAS tworzą na powierzchni papieru, tektury czy pulpy z trzciny cukrowej niewidoczną warstwę ochronną. Dzięki niej opakowanie nie przesiąka pod wpływem gorącego tłuszczu, soków czy sosów, zachowując swoją sztywność i estetykę.

Najczęściej substancje te spotyka się w papierze tłuszczoodpornym oraz powłokach barierowych i laminatach. W praktyce gastronomicznej związki PFAS były powszechnie obecne w:
– torebkach na frytki, burgerach i wrapach,
– pudełkach na pizzę,
– jednorazowych naczyniach z trzciny cukrowej (bagassy),
– papierowych podkładkach pod żywność.

Stosowanie PFAS pozwalało opakowaniom papierowym imitować właściwości użytkowe plastiku, co było kluczowe dla serwowania dań typu fast-food.
Ze względu na rygorystyczne limity wprowadzane przez rozporządzenie PPWR od 12 sierpnia 2026 r., substancje te muszą zostać zastąpione alternatywnymi technologiami barierowymi.

Związki PFAS występują m.in. w:
– naczyniach kuchennych: patelnie i garnki z teflonu.
– opakowaniach żywności: pudełka do pizzy, torebki na popcorn do mikrofali i papierowe torby typu fast food.
– odzieży i tekstyliach: kurtki przeciwdeszczowe, buty trekkingowe, dywany i tapicerka z powłoką plamo- lub wodoodporną.
– kosmetykach: niektóre podkłady, wodoodporne tusze do rzęs i lakiery do paznokci.
– innych produktach: pianki gaśnicze, woski narciarskie oraz niektóre farby i środki czyszczące.

Limity PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością (art. 5):
• PFAS – pojedyncza substancja: 25 ppb (µg/kg)
• PFAS – suma celowo dodanych: 250 ppb
• PFAS – suma (fluor całkowity): 50 ppm (mg/kg)


Jeżeli całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, wytwórca lub importer musi dostarczyć dowód dotyczący ilości fluoru mierzonej jako zawartość PFAS.

Szczególnie wysokie ryzyko PFAS:
– Opakowania kontaktowe z żywnością
– Papier tłuszczoodporny
– Powłoki barierowe, laminaty.

Zgodnie z przepisami, rozporządzenie PPWR zacznie być stosowane od 12 sierpnia 2026 roku. Wszystkie opakowania oraz produkty w opakowaniach, które zostaną wprowadzone do obrotu po tej dacie, będą w pełni spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie substancji budzących obawy (m.in. PFAS i metali ciężkich) oraz wymaganej dokumentacji. Jednocześnie informujemy, że zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, opakowania do kontaktu z żywnością, które zostały legalnie wprowadzone do obrotu (czyli udostępnione na rynku Unii po raz pierwszy) przed tą datą, mogą pozostać w obrocie.

Rozporządzenie wprowadza obowiązek stosowania zharmonizowanych etykiet informujących o składzie materiałowym opakowania zgodnie z poniższym harmonogramem:
Od sierpnia 2028 r.: obowiązkowe staną się piktogramy ułatwiające konsumentom segregację.
Od lutego 2029 r.: opakowania wielokrotnego użytku będą musiały posiadać kod QR lub inny cyfrowy nośnik danych.

Wytwórcy i importerzy mają ustawowy obowiązek wprowadzania do obrotu wyłącznie opakowań zgodnych z wymogami PPWR obowiązującymi w danym czasie. Jako dystrybutor weryfikujemy obecność wymaganych oznaczeń oraz fakt sporządzenia deklaracji zgodności przez naszych dostawców, aby zapewnić Państwu pełne bezpieczeństwo prawne.

Wyjaśniamy, że PPWR nie przewiduje jednego, uniwersalnego certyfikatu dla całej firmy czy grupy asortymentu. Dowodem zgodności jest Unijna Deklaracja Zgodności (DoC), którą wystawia wytwórca osobno dla każdego typu opakowania. Deklaracje te będziemy udostępniać Państwu w formie elektronicznej dla produktów wprowadzanych do obrotu po 12 sierpnia 2026 r. Prosimy o kierowanie precyzyjnych zapytań wskazujących konkretne kody artykułów (SKU), dla których wymagana jest dokumentacja.

Wprowadzenie PPWR wpłynie na wygląd i strukturę opakowań, co może wymagać aktualizacji danych produktowych w dłuższym horyzoncie czasowym:
– Od 12 lutego 2029 r. (lub 30 miesięcy po wejściu w życie odpowiedniego aktu wykonawczego) opakowania wielokrotnego użytku będą musiały posiadać kod QR lub inny znormalizowany cyfrowy nośnik danych. Będzie on służył do udostępniania informacji o systemach ponownego użycia, punktach zbiórki oraz ułatwiał śledzenie (traceability) i obliczanie liczby rotacji opakowania.
– Od sierpnia 2028 r. obowiązkowe staną się piktogramy dotyczące segregacji, co zmieni projekt graficzny etykiet.
Sama zmiana graficzna (dodanie kodu QR czy piktogramu) zazwyczaj nie wymaga zmiany numeru EAN, ale istotna zmiana materiału (np. ze względu na klasy recyklowalności A-C, które będą obowiązywać od 2030 r.) tworzy w świetle PPWR nowy typ opakowania. Wymaga on wystawienia nowej Deklaracji Zgodności (DoC) i może wiązać się z nadaniem nowego numeru katalogowego lub EAN w celu zapewnienia pełnej identyfikowalności w łańcuchu dostaw.

Będziemy Państwa informować o wszelkich zmianach konstrukcyjnych, które mogłyby wpłynąć na Państwa procesy magazynowe i sprzedażowe z odpowiednim wyprzedzeniem.

Zgodnie z praktyką rynkową dostawców opakowań, poprawne zapytania powinny zawierać:
1. Nazwę wymaganego dokumentu – np. Deklaracja zgodności DoC, karta produktu.
2. Wskazanie produktu – kod artykułu, którego dokumenty dotyczą.
3. Cel wykorzystania dokumentu lub podstawę prawną jego żądania.


CZEGO NIE REALIZUJĄ dostawcy opakowań:
– Ogólnych próśb o „wszystkie dokumenty PPWR”
-„Pełna dokumentacja zgodności”
-„Wszystkie certyfikaty”
-Prośba o „Certyfikat PPWR” (taki dokument nie istnieje!)


Na uzasadnione i precyzyjnie określone zapytania dostawcy udostępniają dokumenty w zakresie wymaganym przez obowiązujące przepisy, odnoszącym się do konkretnych produktów.

Rozporządzenie PPWR zaostrza i ujednolica unijną definicję opakowania wielokrotnego użytku, co zmienia praktykę rynkową wokół opłaty SUP – pogrubiona ścianka czy wykonanie z polipropylenu same w sobie nie czynią pojemnika wielorazowym. Zgodnie z PPWR opakowanie wielorazowe musi funkcjonować w ramach działającego systemu logistycznego umożliwiającego jego zwrot, inspekcję, mycie i ponowne wprowadzenie do obiegu. Musi też być od początku zaprojektowane i wprowadzone do obrotu z myślą o określonej liczbie rotacji w bezpiecznych i higienicznych warunkach, bez utraty funkcjonalności, co należy potwierdzić odpowiednimi badaniami.